ABD'den sonra NATO'yla Rusya toplantısı

ABD'den sonra NATO'yla Rusya toplantısı

ABD ve Rusya heyetleri arasında Cenevre'de, Pazartesi günü gerçekleşen zirvenin ardından bugün de Rusya’yla, NATO masaya oturuyor. Ukrayna'da savaş tehdidi,

A+A-

Rusya'nın sınırlarında talep ettiği güvenlik garantileriyle başlayan yoğun bir diplomatik haftanın ikinci aşamasına bugün giriliyor.

Pazartesi günü Cenevre'de yapılan ilk tur görüşmelerin ardından Salı sabahı, Brüksel'e geçen ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman, önceki gün yaptığı görüşmeler hakkında, NATO büyükelçilerine ve Avrupa kurumlarına bilgi verdi.

NATO ve Rusya heyetleri, Danışma Konseyi toplantısı için bugün Brüksel'deki NATO karargahında biraraya geliyor. Brüksel'deki buluşmada, silah kontrolü ve Ukrayna'da tansiyonun düşmesi gibi pek çok konu ele alınacak. Rusya ve NATO müttefikleri arasındaki ilişkiler ,soğuk savaştan bu yana en düşük seviyesinde. Rus müzakereciler, NATO ve Rusya arasındaki müzakereleri bitirme veya sürdürme zamanının gelip gelmediğine karar vermek için NATO zirvesinin, son tarih olduğunu dile getiriyor.

NATO 2008'de, Ukrayna'ya İttifak'a katılma olasılığını teklif ett ve bu yakınlaşma 2014'te Kırım'ın Rusya tarafından ilhakından bu yana yoğunlaştı. Şimdilerde NATO'nun temel duruşu, egemen ve bağımsız bir Ukrayna'nın "Avrupa-Atlantik güvenliğinin anahtarlarından biri" olduğu yönünde.

Moskova yönetimi, Ukrayna sınırına yığdığı 100 bin askerini geri çekmek için, Ukrayna ve Gürcistan'ın NATO'ya katılmayacağı konusunda kesin garanti istiyor. Bu talep, müttefiklerin bunu kabul edemeyeceğini bildiği halde, Haziran ayında yapılacak NATO Genel Kurulu'na kadar Rusya'nın "sağlam garanti" istediği bir başlık. Washington, Moskova'nın dayattığı koşullar üzerinden müzakereleri götürme niyetinde olmadığını gösteriyor.

Rusya sınırında Ukrayna askerleri

Rusya sınırında Ukrayna askerleri

Bu konunun "kırmızı çizgileri olduğunu" dile getiren Ukrayna Dışişleri Bakanı Dimitro Kuleba ise, "NATO'ya katılıp katılmayacağımıza, Rusya karar veremez, böyle bir oy hakkı yok" diyerek itiraz ediyor.

Ukrayna müzakerelerin merkezinde olsa da NATO üyesi olmayan Finlandiya ve İsveç de Rus tehdidinden endişe duyan iki ülke. Bu iki ülke NATO üyeleriyle düzenli olarak işbirliği yapıyorlar ve Rus tehdidi büyürse, NATO üyeliği konusunda da tartışmaya açık olduklarını belirtiyorlar. Buna karşın Rusya’ysa, sınırlarındaki ülkelerin NATO üyeliğini kabul etmeyeceğini her açıklamasında dile getiriyor.

ABD'nin diyalog çabası

Cenevre'de Pazartesi günü yapılan görüşmelerde, bir sonuca varılmasa da ABD, Rusya'yı "müzakereleri sürdürmeye" ikna etti. Amerikan diplomasisinin iki numaralı ismi, Dışişleri Bakan yardımcısı Wendy Sherman’la, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov arasında 8 saate yakın süren maraton görüşmenin ardından Rusya'dan, ılımlı açıklamalar geldi.

Devlet Başkanı Vladimir Putin'in sözcüsü Dimitri Peskov "Bu görüşmeler, olumlu bir değerlendirmeyi hak ediyor. Ancak iyimser olmak için hala pek fazla neden yok. İlk turun kapsamlı sonuçlar vereceğine inanmak için zaten saf olmak gerekir" dedi.

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov

ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov

NATO’yla, Rusya arasında 1997 yılında oluşturulan ortak konsey toplantısının sonuncusu, 2019 yılında yapılmıştı. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg "Umudumuz, gelecekte izlenmesi gereken yol ve süreç üzerinde bir uzlaşma sağlanmasıdır" dedi.

NATO toplantısında Rusya Dışişleri Bakanlığı’nı temsil edecek olan Alexandre Grouchko da "Toplantı, NATO-Rusya ilişkileri açısından gerçekçi beklentilerin olduğu bir an. Avrupa güvenliği açısından ciddi, kilit konuların ele alındığı, temel sorunların tartışıldığı bir buluşma olmasını umud ediyoruz" diye açıklamada bulundu.

Avrupa'nın dışlanması korkusu

Rusya’yla, Avrupa güvenliği konusundaki görüşmeler, Perşembe günü Viyana'da, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) çerçevesinde sürecek. Aralarında AB üyesi olmayan birçok ülkenin de bulunduğu 57 ülkenin yer aldığı, Soğuk Savaş sırasında bir Doğu-Batı diyalog platformu olarak kurulan AGİT’in toplantısında, AB üyesi olup NATO üyesi olmayan Avusturya, İsveç, Finlandiya, İrlanda gibi ülkeler de yer alıyor. Üçlü toplantılarda hedef, AB'nin tüm bileşenlerinin, Rusya’yla ilk tur tartışmalara dahil edilmesini sağlamak.

Rusya'nın, Avrupa Birliği’yle değil doğrudan ABD ve NATO’yla müzakereleri yürütmesi, AB içerisinde müzakerelerden dışlanma endişesi yaratıyor. Elysee Sarayı'nda basın toplantısı düzenleyen AB Dönem Başkanı Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen "AB olmadan Avrupa güvenliği hakkında hiç bir karar alınamaz. AB'den geçmeyen bir çözüm olamaz" değerlendirmesini yaptı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron

Le Figaro'ya konuşan bir AB diplomatı da "Biz bu konuda son derece serinkanlıyız. Çünkü ABD ve NATO, Avrupa güvenliği hakkında Avrupa olmadan hiçbir müzakere ya da anlaşma olmayacağı konusunda bize güvence verdi" diyerek bu sözleri destekledi. AB'nin kaygılarını bilen Wendy Sherman, ortaklarına güvence verme kaygısıyla, "Washington'un özellikle bu güvenlik mimarisi üzerinde Avrupalı müttefiklerle yakın işbirliği içinde çalışma isteğini" yeniden teyit etti.

AB'nin Savunma Bakanları bugün dönem başkanı Fransa'nın Brest kentinde "Avrupa savunmasını" konuşacakları 2 günlük gayrı resmi toplantıda, Rusya ile başlayan müzakereleri de ele alacak. Avrupa ve Amerika, müzakereler boyunca Rusya karşısında birlik görüntüsü verme stratejisini izliyor. Rusya'ya karşı son derece temkinli duran Doğu Avrupa ülkeleri, müzakere sürecinin derhal sona ermesini ve Rusya'ya karşı daha kararlı bir çizgi izlenmesini istiyor. Ancak, şimdilik ABD ve Batı Avrupa ülkelerinin "müzakereye şans verilmesi, en azından Rusya'yı geçici bir çözüme ikna etme" çağrılarına kulak veriyorlar.

ABD ve NATO’ysa, "Rusya'nın endişelerini anlamaya hazır olduklarını" ancak Rusya'nın sunduğu biçimden farklı bir formatta, "Trump döneminde kaldırılan yapıların yeniden örülmesini sağlayarak" ilerlemek istiyor. Wendy Sherman, Pazartesi günü Cenevre'deki temaslarda, "silahların kontrolü anlaşması" da dahil, bu yönde adım atacaklarının işaretlerini de verdi.

Ancak, Ruslar'ı bazı anlaşmaları yeniden yazmaya götürebilecek bu müzakereye, Moskova yönetiminin tavrı ve nereye kadar ilerleneceği önümüzdeki aylarda ortaya çıkacak. Sergei Ryabkov, Moskova'nın haftalardır açıkladığı gibi, "Rusya'nın Ukrayna'ya saldırma niyetinin olmadığını" söylüyor ancak, "Aylar veya haftalardan bahsetmiyoruz, hızlı bir yanıta ihtiyacımız var" diyerek zaman konusunda da uyarıda bulunuyor.

Bu haber toplam 28 defa okunmuştur
Etiketler : , , ,

HABERE YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.